PASZPORT NANSENA – ZAPOMNIANA POLITYKA UCHODŹCZA?

MARTA MAKOWSKA

Fridtjof Nansen, urodzony w XIX wieku, norweski podróżnik, polarnik, naukowiec i dyplomata jest postacią słabo rozpoznawalną w Polsce. W latach 20. XX wieku piastował urząd szefa delegacji rządu norweskiego przy Lidze Narodów (poprzedniczki Organizacji Narodów Zjednoczonych) w Genewie, gdzie angażował się w pomoc uchodźcom. Nansen został mianowany pierwszym Wysokim Przedstawicielem ds. uchodźców (stanowisko dotyczyło wówczas uchodźców rosyjskich) przy Lidze. Czytaj więcej

#EU60: CZY UE NIE CHCE JUŻ WIĘCEJ MIGRANTÓW?

MARTA MAKOWSKA

Podpisana w sobotę przez przywódców 27 państw członkowskich UE Deklaracja Rzymska potwierdza kierunek wspólnotowej polityki migracyjnej nastawiony na utrzymanie problemu jak najdalej od terytorium wspólnoty.

Jak pisałam w październiku 2016 roku na łamach tego bloga, liczba migrantów przybywających na terytorium UE spadła wyraźnie od momentu obowiązywania umowy pomiędzy Unię a Turcją, a także w wyniku szczelnego zamknięcia szlaku bałkańskiego. UE uruchomiła ponadto wzmożony program współpracy z państwami trzecimi (głównie afrykańskimi) w ramach tzw. schematu migracyjnego (ang. migration framework), mający na celu obniżenie podaży migracyjnej we współpracy z władzami poszczególnych państw. W zamian za powstrzymywanie migrantów przed opuszczaniem terytorium własnego państwa EU uruchomiła mechanizm pomocy finansowej dla wybranych krajów rozwijających się (zakładający m.in. wsparcie inwestycji). Selekcja państw partnerskich odbyła się na zasadzie kompromisu pomiędzy zaangażowaniem możliwie jak największej liczby państw „produkujących” oraz „transferujących” migrantów, a atrakcyjnością oferowanego pakietu dla konkretnych krajów. Tym samym, w gronie partnerów znaleźli się m.in. Nigeria, Etiopia, Mali, Senegal, a państwa takie jak Sudan czy Erytrea zostały pominięte. Schemat partnerstwa migracyjnego spotkał się z ogromną krytyka środowisk pozarządowych z uwagi na niemal całkowite pominięcie kwestii ochrony praw człowieka. Również wśród ekspertów ds. tematyki migracyjnej pojawiło się sporo zastrzeżeń sugerujących niewystarczającą atrakcyjność oferty dla państw afrykańskich. Proponowane rozwiązania oraz zaangażowanie finansowe ze strony UE musiałoby zostać poważnie zwiększone, żeby przynieść zdecydowane rezultaty. Czytaj więcej

CZY FRANCJA UGNIE SIĘ PRZED POPULIZMEM? WYBORY PREZYDENCKIE 2017

MARTA MAKOWSKA

Za niecałe trzy miesiące Francuzi wybiorą nowego prezydenta V Republiki. Tegoroczny wyścig o najważniejsze stanowisko polityczne w kraju jest wyjątkowo ciekawy: w starciu z populistyczną kandydatką Frontu Narodowego, Marine Le Pen, która wiedzie prym w sondażach, szanse ma trzech mężczyzn: Emmanuel Macron (lider założonej przez siebie w zeszłym roku partii En Marche!), François Fillon (kandydat Partii Republikańskiej, który pokonał w prawyborach m.in. byłego prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego) oraz Benoît Hamon (który w zaskakującym stylu wygrał styczniowe prawybory w partii socjalistycznej, zdobywając przewagę nad Manuelem Valls’em – kandydatem wspieranym przez urzędującego prezydenta F. Hollande’a). Kampanie wszystkich pretendentów do prezydentury dopiero nabierają tempa i trudno przesądzić, kto ostatecznie wejdzie do drugiej tury. Czytaj więcej

OBLĘŻONA FORTECA EUROPA: REFLEKSJE PO PAŹDZIERNIKOWYM SZCZYCIE RADY EUROPEJSKIEJ

MARTA MAKOWSKA

Kolejny unijny szczyt za nami. Polityka migracyjna stanowiła jeden z kluczowych tematów agendy, jednak żadnych przełomowych decyzji nie podjęto. Warto natomiast przeanalizować wyraźne przesunięcie akcentów z polityki wewnętrznej (kwestia solidarnej odpowiedzialności i implementacji decyzji o relokacji z września zeszłego roku) na działania w sferze zewnętrznej, oparte o uszczelnienie granic oraz współpracę z państwami pozaeuropejskimi, które w zamyśle mają powstrzymać jak największą liczbę migrantów przed dotarciem na terytorium UE. Konkluzje szczytu nie napawają optymizmem: działania Europy są reaktywne i w niewielkim tylko stopniu odpowiadają na problemy, które mogą się pojawić w przyszłości. Czytaj więcej

VIEW FROM WARSAW: SECURITY AND SELECTIVE SOLIDARITY

MARTA MKOWSKA *

The attacks in Brussels might have added another brick into Poland’s wall against the refugees. Recent opinion polls show that 70 percent now oppose accepting refugees into the country, and more striking still, 50 percent of Poles support the idea of reintroducing border controls within the EU.

Just one day after the shocking atrocities, Polish prime minister Beata Szydło made a blunt statement revealing the government’s position on the EU’s relocation scheme: Poland is not ready to host any migrants. Rafał Bochenek, the government’s spokesperson added later that day that the Prime Minister’s declaration remains valid as long as there are no guarantees that European procedures regarding security and verification of the newcomers are working.

The timing of such a statement would not have been well received in most European capitals, but the government is holding firm on its policy, which it claims is designed to provide security for Polish citizens. With such a strong anti-migration sentiment within Polish public opinion, the government may yet successfully postpone its relocation obligations without being exposed to any legal or political consequences from the EU. Czytaj więcej

UKŁAD NIE CAŁKIEM IDEALNY: POROZUMIENIE UE – TURCJA W SPRAWIE KRYZYSU UCHODŹCZEGO

MARTA MAKOWSKA

Minął zaledwie tydzień od podpisania porozumienia w sprawie kryzysu uchodźczego pomiędzy Unią Europejską a Turcją, a już pojawiły się pierwsze problemy. Urząd Wysokiego Przedstawiciela Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) oraz szereg organizacji pozarządowych (m.in. Amnesty International, amerykańska International Rescue Committee oraz Lekarze bez Granic) ograniczyły działalność na greckich wyspach na znak krytyki wobec nowo wprowadzonych procedur, które ich zdaniem naruszają podstawowe prawa uchodźców i zmieniają status ośrodków recepcyjnych w ośrodki detencyjne. Czy umowa z Turcją warta jest częściowej utraty reputacji? Czytaj więcej

SAME, BUT NEW? PRIORITIES OF POLISH FOREIGN POLICY IN 2016

MARTA MAKOWSKA

On Friday 29th of January, Minister of Foreign Affairs of Poland, Witold Waszczykowski, delivered the information on Foreign Policy in 2016 to the Polish Parliament.

In its main points, the long awaited speech came as a no surprise to those who follow the Law and Justice (PiS) rhetoric on international affairs. Fortunately, the language was careful and tailored to the audience, which included not only Members of the Parliament, but also foreign diplomatic corpus residing in Warsaw. Czytaj więcej

RECENZJA: TOŻSAMOŚĆ NARODOWA BIAŁORUSINÓW

MARTA MAKOWSKA

Tożsamość narodowa jest złożonym zjawiskiem i wymyka się prostym definicjom, w które próbują wkładać ją politycy. Tożsamość (a raczej tożsamości) Białorusinów, to jeden z kilku tematów listopadowego numeru krakowskiego miesięcznika „Znak”, który trafił w ostatnich dniach do Centrum Inicjatyw Międzynarodowych.

Sasiadująca z Polską Białoruś różni się od naszego kraju pod wieloma względami, co czyni ją fascynującym przedmiotem zarówno analiz politycznych, jak i podróży kulturalnych i przyrodniczych. Jak pisze w tekście „Paradoksy poradzieckiej hybrydyzacji” Nelly Bekus, projekt narodu białoruskiego został sformułowany przez białoruską opozycję polityczną i narodową inteligencję zaledwie w latach 90. dwudziestego wieku. To bardzo niedawno. Czytaj więcej

WAGA LUDZKIEGO ŻYCIA W POLITYCZNEJ GRZE EUROPY

MARTA MAKOWSKA

Unia Europejska nie jest zwykłą organizacją międzynarodową. Ta wspólnota 28 państw od początku swego istnienia opierała się na zasadach solidarności i konsensusu, które stanowiły filary pokojowej koegzystencji państw europejskich i zgodnie z intencją jej twórców, miały zapobiegać krwawym konfliktom, jakie przetoczyły się przez kontynent w pierwszej połowie XX wieku. Czytaj więcej

DISRUPTING, BUT STILL NOT SOLVING – EU POLICY TOWARD MIGRANTS

MARTA MAKOWSKA

This Monday the EU Foreign Affairs Council (FAC) has launched the EU Naval operation EUNAVFOR Med aimed at disrupting human trafficking business, which – only in first four months of 2015 – led to the death of nearly 1800 people.  The number of migrants illegally crossing the EU border through the Mediterranean Sea has raised significantly since the last yearInternational Organisation on Migration (IOM) estimates, that because of the war and ISIS terror in Syria, Iraq, Libya and other sensitive places in the nearest neighbourhood this number could be as high as 30 000 by the end of the year. Czytaj więcej