Wzrost napięć w stosunkach USA – Chiny

MIKOŁAJ ROGALEWICZ

US ChinaW ostatnich tygodniach wzrastają napięcia w stosunkach Stanów Zjednoczonych z Chinami. Pod koniec września doszło do niebezpiecznego incydentu na Morzu Południowochińskim z udziałem amerykańskiego i chińskiego niszczyciela. W drugiej połowie września Stany Zjednoczone nałożyły też sankcje na chińską agencję ds. rozwoju technologii militarnych oraz jej szefa Li Shangfu, w związku z zakupem przez Chiny rosyjskiego uzbrojenia. Nasila się także konflikt handlowy, który w perspektywie długoterminowej będzie szkodliwy dla obu państw. Stosunki amerykańsko-chińskie pogorszyły także wypowiedzi prezydenta USA podczas spotkania Rady Bezpieczeństwa ONZ (wrzesień 2018) oraz wiceprezydenta Pence’a podczas wystąpienia w Washington’s Hudson Institute, w których m.in. oskarżali Chiny o ingerowanie w wybory do Kongresu USA oraz o mieszanie się w amerykańskie sprawy wewnętrzne. Czytaj więcej

Eskalacja amerykańsko-chińskiego konfliktu handlowego

Mikołaj Rogalewicz

Stany Zjednoczone od lat notują deficyt w bilansie handlowym z Chinami, który w 2017 r. wyniósł 375 mld dol. (Wartość amerykańskiego eksportu do Chin wyniosła 130 mld dol., a import z tego państwa 506 mld dol.) Wynika to z chińskiej wewnętrznej polityki gospodarczej, której głównym celem jest systemowe wspieranie sektora produkcyjnego. Polega ona m.in. na utrzymywaniu stałego kursu juana (CNY) do dolara amerykańskiego (USD) oraz niskich stóp procentowych dla dużego biznesu. Chińska polityka gospodarcza realizowana jest m.in. poprzez subsydiowanie sektora eksportowego, co prowadzi do wzrostu jego międzynarodowej konkurencyjności. Wysoki, długotrwały deficyt handlowy z Chinami stanowi dla USA poważny problem. Przywrócenie równowagi handlowej pomiędzy tymi państwami wymaga zaś reform po stronie chińskiej, w tym częściowego demontażu systemu subsydiowania sfery produkcyjnej i zwiększenia chińskiej konsumpcji wewnętrznej. Negocjacje w tej sprawie toczyły się w 2017 r. pomiędzy Donaldem Trumpem a Xi Jinpingiem, ale nie przyniosły Stanom Zjednoczonym zamierzonych rezultatów. Co prawda, podpisano szereg umów na sprzedaż amerykańskich produktów i usług o wartości 250 mld dol., ale według USA rząd ChRL nie wywiązał się z porozumień. Efektem tego była zmiana strategii prezydenta Trumpa wobec Chin, który od marca br. zwiększa napięcia poprzez wprowadzanie ceł na chińskie produkty. Czytaj więcej

SZCZYT W SINGAPURZE – NA PRZEŁOM TRZEBA ZACZEKAĆ

MIKOŁAJ ROGALEWICZ

12 czerwca 2018 r. w Singapurze doszło do spotkania Donalda Trumpa z Kim Dzong Unem. Było to pierwsze w historii spotkanie przywódców Stanów Zjednoczonych i Koreańskiej Republiki Ludowo Demokratycznej (KRLD). Szczyt był rezultatem kilkumiesięcznych działań dyplomatycznych obu państw. Główne kwestie, które zostały poruszone podczas rozmów to wzajemne stosunki i denuklearyzacja Półwyspu Koreańskiego.

Korea Północna jako państwo nuklearne

KRLD rozpoczęła swój program nuklearny w latach 90 XX w. Stany Zjednoczone podjęły wówczas próby powstrzymania Korei Płn. przed wejściem w posiadanie broni jądrowej. W 1992 r. podpisana została Wspólna deklaracja o denuklearyzacji Półwyspu Koreańskiego, a w 1994 r. Porozumienie ramowe między Stanami Zjednoczonymi a Koreą Północną. Żadne z tych porozumień nie przyniosło jednak oczekiwanych rezultatów. W kwietniu 2003 r. rozpoczęły się rozmowy sześciostronne prowadzone przez Koreę Północną, Koreę Południową, USA, Rosję, Chiny i Japonię. Doprowadziły one m.in do podpisania porozumienia w Pekinie 19 września 2005 r. w sprawie programu nuklearnego Korei Północnej (North Korea Nuclear Agreement). Porozumienie miało zakończyć kryzys związany z koreańskim programem jądrowym, który rozpoczął się w październiku 2002 r., gdy KRLD zaczęła naruszać postanowienia Porozumienia ramowego z 1994 r., a nasilił się w 2003 r., kiedy KRLD wystąpiła z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) oraz w lutym 2005 r., kiedy ogłosiła się państwem nuklearnym. Czytaj więcej

NOWE PRAWO ANTYDUMPINGOWE UE NIEPOKOI CHINY

JUSTYNA SIKORSKA

W grudniu 2017 r. Unia Europejska (UE) wprowadziła nowe zapisy do swojego ustawodawstwa antydumpingowego i antysubsydyjnego. Ich celem jest ochrona europejskiej gospodarki przed importem produktów po cenach dumpingowych z krajów, w których ich wytwarzanie jest dotowane przez państwo. Przepisy wprowadzają nowy sposób obliczania tego, czy w odniesieniu do danego towaru importowanego do UE z krajów, gdzie państwo interweniuje w gospodarkę, doszło do dumpingu. Choć oficjalnie owe regulacje nie są skierowane przeciwko jakiemukolwiek państwu, uznaje się, że jest to próba walki z tanim importem z Chin. Czytaj więcej

CHINY: SKUTKI POLITYKI JEDNEGO DZIECKA

IGA BIELAWSKA

W chińskiej kulturze, podobnie jak w kulturach innych krajów azjatyckich (np. Indie i Korea), od wieków dominował prymat urodzeń męskich. Aspekty ekonomiczne – wraz z tradycją konfucjanizmu – stały się podstawą preferencji posiadania synów. Męscy potomkowie  mają bowiem zapewnić wsparcie i opiekę rodzicom w podeszłym wieku, podczas gdy zamężna córka staje się integralną częścią rodziny swojego męża. Preferencje co do płci dziecka, zakorzenione w świadomości Chińczyków, a także polityka kontroli urodzeń stały się powodem kształtowania problemu dysproporcji płci w Chińskiej Republice Ludowej (ChRL), która z kolei napędza proceder handlu żywym towarem. Czytaj więcej

PRZEŁOMOWA WIZYTA: XI JINPING W LONDYNIE

ALEKSANDRA RADZIWOŃ

Prezydent Chin, Xi Jinping, wraz z małżonką złożyli w ubiegłym tygodniu wizytę w Wielkiej Brytanii. Pobyt jak na standardy dyplomatyczne był dość długi, trwał bowiem aż cztery dni, co jest już pierwszą wskazówką, iż wizyta nie była jedynie kurtuazyjna. Była to też pierwsza tak długa oficjalna wizyta chińskiego przywódcy w kraju europejskim. Czytaj więcej

DUCHY HIROSZIMY I NAGASAKI

GRZEGORZ GOGOWSKI

„Musimy kontynuować nasze wysiłki by uzyskać świat bez broni jądrowej, to nasza odpowiedzialność i nasz obowiązek” – powiedział podczas uroczystości upamiętniającej atak jądrowy na Hiroszimę japoński premier Shinzo Abe. Upamiętnienie 70 rocznicy jedynych w historii przypadków bojowego wykorzystania broni atomowej stanowi dobrą okazję by zastanowić się nad jej przyszłością i wpływem na politykę międzynarodową. Czytaj więcej

PRZYBLIŻAMY ŚWIAT?

BARBARA MARCINKOWSKA, Redaktor naczelna

Grudzień to zazwyczaj czas podsumowań działalności różnych instytucji i organizacji.  Dla nas – członków Centrum Inicjatyw Międzynarodowych i autorów tego bloga – jest to czas tym bardziej szczególny, iż przypomina o naszych początkach. CIM powstało w 2010 roku właśnie w grudniu i od tego czasu zimowym podsumowaniom towarzyszy refleksja nad naszą działalnością. Blog był jednym z pierwszych CIMowych projektów – miejscem, w którym w myśl naszego motta możemy przybliżać świat naszym czytelnikom i sympatykom. I staramy się go przybliżać już od czterech lat. A czym żył blog w 2014 roku? Jakie wydarzenia nasi autorzy uznali za najistotniejsze? Przeczytajcie! Czytaj więcej

HONGKONG – NA ŻYWO Z PROTESTÓW

KATARZYNA URBANIAK*

Jest 29 września, 10:32 w nocy. Zbliża się 1 października – Chińskie Święto Narodowe. Pro-demokratyczne protesty w Hongkongu od piątku przybierają na sile. Coraz więcej ludzi wychodzi na ulice, coraz więcej ludzi organizuje się w grupy manifestacyjne, coraz więcej ludzi wyraża poparcie dla protestujących. Wybuchają też kolejne protesty na Tajwanie. Rząd stale powiększa liczbę policjantów monitorujących demonstracje. Szacuje się, że wczoraj w nocy na ulicach mogło być do 80 tysięcy protestujących. Czytaj więcej

BRICS – DOES IT REALLY MAKE SENSE?

KATARZYNA CZUPA

Between 14th and 16th of July, the highest representatives from Brazil, Russia, India, China and South Africa participated in the 6th BRICS Summit held in Fortaleza and Brasília.  The event takes places annually and always attracts a great deal of attention, yet this year’s edition was particularly longed for, as it aimed to prove that BRICS is a real alternative to the Western economic and political order.

Given the meeting outcomes, expectations in terms of the group’s position on the global stage seem right (at least to some extent). The Summit adopted plenty of seemingly momentous documents: the Fortaleza Declaration and Action Plan, the Agreement on the New Development Bank, the Treaty for the Establishment of a BRICS Contingent Reserve Arrangement and agreements among BRICS Development Banks and Export Credit Insurance Agencies. Nevertheless, analysing situation more deeply, one will notice pretty soon that the future of the BRICS’ cooperation may not be that bright. Czytaj więcej