Nowa szansa dla Macedonii

MAURYCY MIETELSKI

12 lutego 2019 r. Była Jugosłowiańska Republika Macedonii oficjalnie zmieniła nazwę na Republikę Macedonii Północnej[1]. Nazwa Macedonii od początku powstania państwa wzbudzała duże kontrowersje i była przyczyną konfliktu z sąsiednią Grecją. Grecy nie mogli bowiem pogodzić się z faktem, iż kraj, który ma niewiele wspólnego z grecką kulturą i jest zamieszkały przez ludność pochodzenia słowiańskiego używa nazwy ich historycznego regionu. Grecja nie chciała więc zaakceptować powstania w 1991 roku niepodległej Republiki Macedonii, stąd na arenie międzynarodowej nowe państwo występowało jako Była Jugosłowiańska Republika Macedonii (FYROM). W 2008 roku udało się przy tym wynegocjować porozumienie pomiędzy obydwoma państwami, lecz ostatecznie zostało ono zablokowane przez Grecję, która tym samym uniemożliwiła Macedonii wstąpienie do NATO.

Najsilniejsze napięcia pomiędzy Grecją a Macedonią miały miejsce podczas rządów macedońskiej prawicy. Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewolucyjna – Demokratyczna Partia Macedońskiej Jedności Narodowej (WMRO-DPMNE) nie miała bowiem oporów, aby próbować zawłaszczać greckie tradycje, w tym samą postać Aleksandra III Macedońskiego – twórcy największego historycznego helleńskiego państwa. Symbolem tej polityki była realizacja programu „Skopje 2014”, w ramach którego w macedońskiej stolicy wybudowano wielki pomnik greckiego przywódcy[2]. Czytaj więcej

Looking back at the Polish Presidency of COP24 in Katowice

QUENTIN GENARD

For two weeks in December 2018, Poland was the beating heart of multilateral diplomacy. COP24, the annual diplomatic meeting on climate change, took place in Katowice, the capital of Silesia. Stakes were high, especially for the Polish Presidency.

The multilateral framework to fight climate change

Scientifics have established a long-time ago that human activities influence climate. Governments set up an international framework to help the fight against climate change in 1992, called the United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). The 197 signatories meet annually at a Conferences of the Parties (COP) to assess progress and enhance actions. It is within this framework that the Kyoto Protocol, the Paris Agreement, and now the “Katowice texts” were negotiated.

The COP would generally take place in Bonn, Germany where its secretariat sits, unless a country volunteers to host it. The host country should come from one of the five regions officially recognised by the United Nations, on a rotating basis: Africa, Asia, Latin America and the Caribbean, Central and Eastern Europe and Western Europe and Others. Poland has repeatedly been the only country to volunteer to host the COP from Central and Eastern Europe Region. This is why COP14 (Poznań), COP19 (Warsaw) and COP24 (Katowice) took place in Poland.

Not all the COPs have the same agenda or importance. Only some of them made it into history. It is during COP3 in Japan that the Kyoto Protocol was signed and hence the first common framework for limiting global warming emissions agreed. Observers still refer to COP15 in Copenhagen as a massive drawback as the world failed to agree on a new climate change treaty. Finally, COP21 was a landmark meeting as this is where the Paris Agreement was negotiated. At the end of last year, it was clear that COP24 would be an crucial meeting: negotiators were tasked with finalising the “rulebook” (the rules needed to implement the Paris Agreement) before turning to 2019, the “ambition” year. Czytaj więcej

Nowy start czy falstart?

MICHAŁ KĘDZIERSKI

22 stycznia 2019 r. w Akwizgranie kanclerz Niemiec Angela Merkel i prezydent Francji Emmanuel Macron podpisali niemiecko-francuski traktat o współpracy i integracji. Ceremonia odbyła się w 56. rocznicę zawarcia Traktatu Elizejskiego (1963 r.), który stał się nie tylko fundamentem rozwoju bliskich stosunków niemiecko-francuskich po II wojnie światowej, ale także wyrazem pojednania i przyjaźni między narodami po latach wyniszczających wojen. Wybór Akwizgranu, niegdysiejszej stolicy państwa Karola Wielkiego, jako miejsca podpisania nowego traktatu nie był przypadkowy. W ten sposób wysłano sygnał, że Francja i Niemcy nawiązują do czasów wspólnej państwowości i zaznaczono wagę współpracy obu tych państw dla przyszłości integracji europejskiej. Czytaj więcej

Niemiecko-turecka odwilż

MICHAŁ KĘDZIERSKI

Ostatnie lata w relacjach Niemiec i Turcji naznaczone były pogłębiającym się kryzysem. Po nieudanej próbie puczu w Turcji latem 2016, doszło do aresztowań tysięcy osób, które tureckie władze oskarżały o wspieranie terroryzmu. Wśród zatrzymanych znalazło się ponad 30 obywateli RFN, w tym znani aktywiści i dziennikarze. Turecki rząd długimi miesiącami pozostawał głuchy na apele Berlina o ich uwolnienie, co w Niemczech wywoływało irytację i prowadziło do oskarżeń o branie zakładników politycznych, a samego prezydenta Erdogana określano mianem „porywacza”.

Sam turecki przywódca gwałtownie reagował na płynącą z Niemiec krytykę o autorytarną przebudowę Turcji, niejednokrotnie nazywając przedstawicieli niemieckiego rządu „faszystami”, „nazistami” lub „poplecznikami terroryzmu”. Kiedy zaś rząd w Berlinie odmówił tureckim politykom występów publicznych w Niemczech w czasie tureckiej kampanii wyborczej, prezydent Erdogan wezwał ponad 3 miliony Niemców tureckiego pochodzenia do bojkotu wyborów do Bundestagu, przekonując, że niemieckie elity są „wrogami Turcji”. To z kolei wywołało niezadowolenie niemieckich władz. To tylko kilka przykładów tego, jak jeszcze niedawno zatruta była atmosfera wzajemnych relacji. Czytaj więcej

Czy tureckiej lirze może pomóc Allah i naród ?

KAROLINA WANDA OLSZOWSKA

Sytuacja gospodarcza Turcji jest obecnie nienajlepsza. Wydawało się, że czerwcowe wybory[1] ustabilizują turecką lirę, jednak ta w dalszym ciągu traci na wartości. Na początku sierpnia za dolara należało zapłacić ponad 6 lir (a za euro 7), a na początku września już 6,6 lir (a za euro prawie 8). W związku z kryzysową sytuacją prezydent Erdoğan wezwał do sprzedawania dewiz i ogłaszał, że Turcję uratować może naród i Allah.

Jeszcze przed wyborami, w pierwszej połowie roku, specjaliści alarmowali, że kurs liry w stosunku do dolara jest rekordowo niski[2]. W maju dolar kosztował niecałe 5 TL, w sierpniu przekroczył 6 TL. Od początku roku turecka waluta straciła 40% w stosunku do dolara. Prezydent Recep Tayyip Erdoğan wielokrotnie wzywał obywateli do sprzedawania oszczędności w dewizach. Wielu Turków nie posłuchało jednak apelu prezydenta, a wręcz  wymieniało oszczędności przechowywane w lirach na zachodnią walutę. Obecnie, chcąc wybrać z banku własne oszczędności w euro lub dolarach należy wpisać się na listę oczekujących.

Dlaczego ta lira tak spada? Czytaj więcej

SZCZYT W SINGAPURZE – NA PRZEŁOM TRZEBA ZACZEKAĆ

MIKOŁAJ ROGALEWICZ

12 czerwca 2018 r. w Singapurze doszło do spotkania Donalda Trumpa z Kim Dzong Unem. Było to pierwsze w historii spotkanie przywódców Stanów Zjednoczonych i Koreańskiej Republiki Ludowo Demokratycznej (KRLD). Szczyt był rezultatem kilkumiesięcznych działań dyplomatycznych obu państw. Główne kwestie, które zostały poruszone podczas rozmów to wzajemne stosunki i denuklearyzacja Półwyspu Koreańskiego.

Korea Północna jako państwo nuklearne

KRLD rozpoczęła swój program nuklearny w latach 90 XX w. Stany Zjednoczone podjęły wówczas próby powstrzymania Korei Płn. przed wejściem w posiadanie broni jądrowej. W 1992 r. podpisana została Wspólna deklaracja o denuklearyzacji Półwyspu Koreańskiego, a w 1994 r. Porozumienie ramowe między Stanami Zjednoczonymi a Koreą Północną. Żadne z tych porozumień nie przyniosło jednak oczekiwanych rezultatów. W kwietniu 2003 r. rozpoczęły się rozmowy sześciostronne prowadzone przez Koreę Północną, Koreę Południową, USA, Rosję, Chiny i Japonię. Doprowadziły one m.in do podpisania porozumienia w Pekinie 19 września 2005 r. w sprawie programu nuklearnego Korei Północnej (North Korea Nuclear Agreement). Porozumienie miało zakończyć kryzys związany z koreańskim programem jądrowym, który rozpoczął się w październiku 2002 r., gdy KRLD zaczęła naruszać postanowienia Porozumienia ramowego z 1994 r., a nasilił się w 2003 r., kiedy KRLD wystąpiła z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) oraz w lutym 2005 r., kiedy ogłosiła się państwem nuklearnym. Czytaj więcej

PASZPORT NANSENA – ZAPOMNIANA POLITYKA UCHODŹCZA?

MARTA MAKOWSKA

Fridtjof Nansen, urodzony w XIX wieku, norweski podróżnik, polarnik, naukowiec i dyplomata jest postacią słabo rozpoznawalną w Polsce. W latach 20. XX wieku piastował urząd szefa delegacji rządu norweskiego przy Lidze Narodów (poprzedniczki Organizacji Narodów Zjednoczonych) w Genewie, gdzie angażował się w pomoc uchodźcom. Nansen został mianowany pierwszym Wysokim Przedstawicielem ds. uchodźców (stanowisko dotyczyło wówczas uchodźców rosyjskich) przy Lidze. Czytaj więcej

KATAR NIE DAJE PRZYWOŁAĆ SIĘ DO SAUDYJSKIEGO PORZĄDKU

KATARZYNA CZUPA

Od wybuchu konfliktu w Zatoce Perskiej minęły już prawie trzy miesiące. Jednak po początkowej, gwałtownej eskalacji napięć pomiędzy Katarem a koalicją państw pod przywództwem Arabii Saudyjskiej, temat ten zniknął z nagłówków gazet. Nie oznacza to, że sytuacja po cichu uległa normalizacji. Wręcz przeciwnie.

Burza w szklance piasku

Konflikt zaczął się 5 czerwca 2017r., kiedy to Arabia Saudyjska (wraz z m.in. Bahrajnem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi (ZEA) i Egiptem) zerwała stosunki dyplomatyczne z Katarem. Na państwo to został nałożony także szereg sankcji, które obejmują m.in.:

  • zamknięcie granicy między Arabią Saudyjską a Katarem;
  • zamknięcie przestrzeni powietrznej i morskiej dla samolotów i statków katarskich;
  • zakaz zwiększania zaangażowania na rynku katarskim przez banki z w/w państw;
  • wstrzymanie dostaw cukru przez Arabię Saudyjską i ZEA.

Czytaj więcej

WALKA BENJAMINA NETANYAHU

MARCEL LESIK

Wybór Donalda Johna Trumpa na 45. Prezydenta Stanów Zjednoczonych został przyjęty przez większość światowych sojuszników USA z niepokojem. Kontrowersje wzbudzają zwłaszcza dość niezręczne wypowiedzi prezydenta, które padały podczas kampanii wyborczej. Tylko jeden człowiek wydawał się odczuwać ulgę i zadowolenie z tego wyboru – premier Izraela Benjamin „Bibi” Netanyahu.

Chociaż obaj przywódcy państw ledwie się znają, a polityka nowego prezydenta USA wobec Bliskiego Wschodu nie została jeszcze szczegółowo określona, nie ulega wątpliwości, że dla nowej administracji Benjamin Netanyahu wydaje się być cennym sojusznikiem. To, jak bardzo Republikanie cenią lidera izraelskiego rządu, widać było podczas jego wystąpienia w Kongresie w 2015 roku. Niektórzy komentatorzy wskazywali wtedy, że w roli przywódcy wolnego świata amerykańska prawica wolałaby zamiast Baracka Obamy kogoś pokroju Netanyahu. Czytaj więcej

Pokłosie Arabskiej Wiosny, niezdecydowana Ukraina, europejskie problemy z imigrantami i zmiany w polskiej dyplomacji – czyli czym nas zaskoczył 2013 rok

BARBARA MARCINKOWSKA, Redaktor naczelny

LOGO BIULETYN CIMKoniec roku to tradycyjny czas podsumowań. My, podsumowując kolejny rok naszej działalności, chcielibyśmy przypomnieć czym żyły Polska, Europa i świat – a tym samym nasz blog – przez ostatnie dwanaście miesięcy. Zachęcamy wszystkich do aktywnego udziału w tym podsumowaniu poprzez dyskusję, pytania, komentarze. To również Wy, Drodzy Czytelnicy, decydujecie o tym co było najważniejszym wydarzeniem 2013 roku i o czym chcielibyście u nas przeczytać w 2014. Czytaj więcej