#zostanwdomu i czytaj z CIM!

Zmuszeni do spędzenia w domu więcej czasu niż zazwyczaj, być może każdy z nas ma wreszcie okazję, aby sięgnąć po książki, które już od dawna zalegały na półce w kategorii „Do przeczytania”. Dzisiaj prezentujemy (subiektywne) zestawienie publikacji o tematyce międzynarodowej, które czytają nasi eksperci, z nadzieją, że nasi czytelnicy znajdą w nim odrobinę inspiracji dla siebie. Czytaj więcej

PARTNERSTWO WSCHODNIE: PRÓBA NOWEGO OTWARCIA?

JUSTYNA SIKORSKA

Zgodnie z zaleceniem Parlamentu Europejskiego, szczyt Partnerstwa Wschodniego (PW), który odbył się 24 listopada 2017 r. w Brukseli, miał zagwarantować przyszłościowy charakter projektu i zapewnić nowe bodźce do współpracy. Przywódcy i reprezentanci państw członkowskich PW poparli przygotowany wcześniej projekt 20 założeń na 2020 rok, wspierający wzmocnienie instytucji i gospodarki, usprawnienie mobilności oraz rozbudowę połączeń transportowych i energetycznych między państwami regionu i Unią Europejską. Armenia podpisała kompleksową i pogłębioną umowę partnerstwa z UE, natomiast Gruzja, Ukraina i Mołdawia opuściły szczyt rozczarowane brakiem bliskiej perspektywy dołączenia do UE. Przywódcy unijni wysłali swoim wschodnim partnerom jasny sygnał: będziemy rozwijać współpracę, ale w dalszym ciągu pozostaniecie sąsiadami, nie członkami rodziny. Czytaj więcej

RECENZJA: TOŻSAMOŚĆ NARODOWA BIAŁORUSINÓW

MARTA MAKOWSKA

Tożsamość narodowa jest złożonym zjawiskiem i wymyka się prostym definicjom, w które próbują wkładać ją politycy. Tożsamość (a raczej tożsamości) Białorusinów, to jeden z kilku tematów listopadowego numeru krakowskiego miesięcznika „Znak”, który trafił w ostatnich dniach do Centrum Inicjatyw Międzynarodowych.

Sasiadująca z Polską Białoruś różni się od naszego kraju pod wieloma względami, co czyni ją fascynującym przedmiotem zarówno analiz politycznych, jak i podróży kulturalnych i przyrodniczych. Jak pisze w tekście „Paradoksy poradzieckiej hybrydyzacji” Nelly Bekus, projekt narodu białoruskiego został sformułowany przez białoruską opozycję polityczną i narodową inteligencję zaledwie w latach 90. dwudziestego wieku. To bardzo niedawno. Czytaj więcej

WYBORY PREZYDENCKIE NA BIAŁORUSI W 2015 R. –  CZY JEST SZANSA NA ZMIANĘ ?  

JAKUB ŻYLICZ

Chociaż według wielu osób wynik dzisiejszych wyborów prezydenckich na Białorusi jest przesądzony, to okoliczności, jakie im towarzyszą sprawiają, że mogą one być ważniejsze niż wszystkie białoruskie wybory do tej pory. Przede wszystkim dlatego, że pierwszy raz od dłuższego czasu wybory prezydenckie odbywają się z kryzysem gospodarczym w tle. Jest to ważne, gdyż pogorszenie się sytuacji materialnej Białorusinów może negatywnie przełożyć się na poparcie dla Aleksandra Łukaszenki, urzędującego prezydenta. Tworzy to też szansę na umocnienie się opozycji i zdobycie względnie wysokiego wyniku w wyborach. Po trzecie sprawia, że białoruskie władze stają się bardziej podatne na naciski z zewnątrz.

W niniejszym tekście, który stanowi kontynuację artykułu opublikowanego 6 października, postaram się ocenić rzeczywisty wpływ zarówno sytuacji gospodarczej, jak i innych czynników,  na przebieg najbliższego głosowania. Czytaj więcej

WYBORY PREZYDENCKIE NA BIAŁORUSI 2015: UCZCIWA RYWALIZACJA CZY WIELKIE FAŁSZERSTWO WYBORCZE?

JAKUB ŻYLICZ

Trwa kampania przed wyborami prezydenckimi na Białorusi. Przebiega ona w okolicznościach trudnej sytuacji gospodarczej kraju i w cieniu konfliktu na Ukrainie, który odwrócił uwagę polskiej opinii publicznej od innych wydarzeń w tym regionie. Jednak nie powinniśmy pozwolić sobie na bagatelizowanie tego, co dzieje się na Białorusi. Między innymi dlatego, że ewentualny kierunek zmian w tym kraju może mieć wpływ także i na Polskę. Nie tylko na płaszczyźnie gospodarczej, ale i politycznej czy bezpieczeństwa. Czytaj więcej

BOHATEROM – CHWAŁA, A CO POZOSTAŁYM? O SYTUACJI UCHODŹCÓW ZE WSCHODNIEJ UKRAINY.

ALESIA DARNAPYKH

Minął już prawie rok po tym, jak niezadowoleni decyzją prezydenta Janukowicza  Ukraińcy wyszli na Majdan, a w kraju nadal nie ma spokoju. Ukraińcy ze wschodniej części kraju czują się coraz bardziej zagrożeni. Straszy ich nie tylko okupacja, brak artykułów spożywczych, czy możliwość utraty majątku. Zaniepokojeni są również o swoje życie. To powoduje, że wielu z nich decyduje się na ucieczkę do innego kraju lub do zachodniej Ukrainy. Ale czy wyłącznie obawa o własne bezpieczeństwo motywuje ludzi do przeniesienia się? Jak się czują w nowym miejscu i jak miejscowi obywatele reagują na nowych sąsiadów? Czytaj więcej

CO WYPUSZCZENIE ALESIA BIELACKIEGO MÓWI O OBECNEJ SYTUACJI NA BIAŁORUSI?

MARTA WNUK

10 lipca w Warszawie odbyło się spotkanie z odwiedzającym Polskę Alesiem Bielackim[1]. Kiedy białoruski działacz pojawił się w sali konferencyjnej siedziby Fundacji Batorego, wydał się człowiekiem niezwykle kruchym i lekko onieśmielonym wzmożonym zainteresowaniem tak wielu osób. Jednak, gdy usiadł i spokojnie zaczął odpowiadać na pytania, zadziwił wewnętrzną siłą ducha, a nawet lekkim poczuciem humoru. A. Bielacki niejednokrotnie podkreślił znaczenie społeczeństwa obywatelskiego, a całą swoją postawą odzwierciedlał wiarę w ideę oddolnych ruchów społecznych jako szansę na stopniową demokratyzację swojego, pozostającego w skonsolidowanej dyktaturze, kraju. Co znamienne, Białorusin postrzega ideę odpowiedzialności za państwo jako jego własną, osobistą odpowiedzialność. Wydaje się, że właśnie takiemu rozumieniu należy przypisać jego dalszą chęć do kontynuowania wysiłków na rzecz praw człowieka na Białorusi. Czytaj więcej

PESYMISTYCZNE PROGNOZY DLA BIAŁORUSKIEJ GOSPODARKI

MATEUSZ STYPUŁKOWSKI 

Niepokoje społeczne oraz spory terytorialne w dawnych republikach radzieckich nabierają na sile. Jedna z nich zachowuje jednak względną stabilność. Czy uniknie losu Ukrainy, Mołdawii, Azerbejdżanu i Gruzji? Największym wyzwaniem, jakie przed nią stoi, może być pogarszający się stan gospodarki zbierającej negatywne efekty centralnego planowania. Białoruś jest też jedynym krajem europejskim, w którym funkcjonuje system polityczny charakteryzujący się tak wysokim poziomem autorytaryzmu (nie licząc Stolicy Apostolskiej). Aleksander Łukaszenko sprawuje funkcję prezydenta nieprzerwanie od 1994 r. i wszystko wskazuje na to, że nieprędko pożegna się z urzędem.

Gospodarka Białorusi jest dziś jednym z najlepszych przykładów centralnego planowania (chociaż nie tak bardzo jak za czasów ZSRR). Państwo to zachowało także ścisłe powiązania gospodarcze z Rosją. Blisko 60% białoruskiego importu pochodzi z tego kraju. Występuje tutaj dosyć spora asymetria, gdyż udział białoruskiego eksportu do Rosji wynosi zaledwie 35% całości[*]. Oba państwa należą do Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) oraz tworzą konfederację o nazwie związek Białorusi i Rosji (ZBiR). Co więcej, 29 maja 2014 roku Białoruś, Rosja i Kazachstan podpisały umowę stowarzyszeniową, na mocy której zostanie utworzona Euroazjatycka Unia Gospodarcza. Trzeba mieć zatem na uwadze liczne powiązania polityczne, jakie łączą oba kraje, aby zrozumieć specyfikę białoruskiej sytuacji gospodarczej. Czytaj więcej