#zostańwdomu i czytaj z CIM! – cz. II

Zmuszeni do spędzenia w domu więcej czasu niż zazwyczaj, być może każdy z nas ma wreszcie okazję, aby sięgnąć po książki, które już od dawna zalegały na półce w kategorii „Do przeczytania”. Dzisiaj prezentujemy trzy pozycje, które być może nie wpisują się w kanon lektur miłośników stosunków międzynarodowych, ale z pewnością zachęcają do refleksji nad współczesną rzeczywistością: zmianami klimatu, prawami kobiet czy problematyką migracji międzynarodowych. Czytaj więcej

#EU60: CZY UE NIE CHCE JUŻ WIĘCEJ MIGRANTÓW?

MARTA MAKOWSKA

Podpisana w sobotę przez przywódców 27 państw członkowskich UE Deklaracja Rzymska potwierdza kierunek wspólnotowej polityki migracyjnej nastawiony na utrzymanie problemu jak najdalej od terytorium wspólnoty.

Jak pisałam w październiku 2016 roku na łamach tego bloga, liczba migrantów przybywających na terytorium UE spadła wyraźnie od momentu obowiązywania umowy pomiędzy Unię a Turcją, a także w wyniku szczelnego zamknięcia szlaku bałkańskiego. UE uruchomiła ponadto wzmożony program współpracy z państwami trzecimi (głównie afrykańskimi) w ramach tzw. schematu migracyjnego (ang. migration framework), mający na celu obniżenie podaży migracyjnej we współpracy z władzami poszczególnych państw. W zamian za powstrzymywanie migrantów przed opuszczaniem terytorium własnego państwa EU uruchomiła mechanizm pomocy finansowej dla wybranych krajów rozwijających się (zakładający m.in. wsparcie inwestycji). Selekcja państw partnerskich odbyła się na zasadzie kompromisu pomiędzy zaangażowaniem możliwie jak największej liczby państw „produkujących” oraz „transferujących” migrantów, a atrakcyjnością oferowanego pakietu dla konkretnych krajów. Tym samym, w gronie partnerów znaleźli się m.in. Nigeria, Etiopia, Mali, Senegal, a państwa takie jak Sudan czy Erytrea zostały pominięte. Schemat partnerstwa migracyjnego spotkał się z ogromną krytyka środowisk pozarządowych z uwagi na niemal całkowite pominięcie kwestii ochrony praw człowieka. Również wśród ekspertów ds. tematyki migracyjnej pojawiło się sporo zastrzeżeń sugerujących niewystarczającą atrakcyjność oferty dla państw afrykańskich. Proponowane rozwiązania oraz zaangażowanie finansowe ze strony UE musiałoby zostać poważnie zwiększone, żeby przynieść zdecydowane rezultaty. Czytaj więcej

NARUSZONE BEZPIECZEŃSTWO I GRUNTOWNE ZMIANY U STERÓW WŁADZY: PODSUMOWANIE 2016 ROKU NA BLOGU CIM

BARBARA MARCINKOWSKA, REDAKTOR NACZELNA  BLOGA CIM

Nowy rok na blogu CIM zaczynamy od podsumowania tego, co było dla nas ważne w roku 2016. A działo się dużo. Sytuacja na arenie międzynarodowej stale dostarczała nam tematów do pisania, zarówno tych z zakresu bezpieczeństwa międzynarodowego, jak i dotyczących sytuacji politycznej wybranych państw. Czytaj więcej

OBLĘŻONA FORTECA EUROPA: REFLEKSJE PO PAŹDZIERNIKOWYM SZCZYCIE RADY EUROPEJSKIEJ

MARTA MAKOWSKA

Kolejny unijny szczyt za nami. Polityka migracyjna stanowiła jeden z kluczowych tematów agendy, jednak żadnych przełomowych decyzji nie podjęto. Warto natomiast przeanalizować wyraźne przesunięcie akcentów z polityki wewnętrznej (kwestia solidarnej odpowiedzialności i implementacji decyzji o relokacji z września zeszłego roku) na działania w sferze zewnętrznej, oparte o uszczelnienie granic oraz współpracę z państwami pozaeuropejskimi, które w zamyśle mają powstrzymać jak największą liczbę migrantów przed dotarciem na terytorium UE. Konkluzje szczytu nie napawają optymizmem: działania Europy są reaktywne i w niewielkim tylko stopniu odpowiadają na problemy, które mogą się pojawić w przyszłości. Czytaj więcej

ZMIERZCH MERKEL?

MICHAŁ KĘDZIERSKI

Wybory do Landtagu Meklemburgii-Pomorza Przedniego z 4 września zakończyły się dla CDU i samej Angeli Merkel prawdziwą kompromitacją. Pierwszy raz w historii partia kanclerz Niemiec dała się wyprzedzić prawicowej Alternatywie dla Niemiec (AfD) i zajęła zaledwie trzecie miejsce z wynikiem 19% głosów. Ta klęska dotyka przewodniczącą CDU osobiście i to z wielu powodów. To właśnie w tym landzie znajduje się okręg wyborczy Angeli Merkel, z którego w przyszłym roku będzie ponownie kandydować w wyborach do Bundestagu. W niektórych jego częściach AfD, partia jednoznacznie odrzucająca politykę Merkel wobec kryzysu migracyjnego i domagająca się jej ustąpienia, wyraźnie wyprzedziła CDU z wynikami bliskimi 25%[1].

Co jednak ważniejsze, chociaż wspomniane wybory miały charakter regionalny, ich głównym tematem przewodnim była polityka migracyjna rządu Merkel, a jej krytyczna ocena wśród wyborców okazała się być bezpośrednią przyczyną sukcesu AfD i porażki CDU. Wymiar symboliczny zyskał fakt, że wybory te odbywały się dokładnie w rocznicę decyzji szefowej niemieckiego rządu o otwarciu granic dla uchodźców. Czytaj więcej

ARMEŃSKI KRYZYS MIGRACYJNY

MATEUSZ KUBIAK

Media w Armenii podały, że w pierwszej połowie br. poprzez porty lotnicze na emigrację mogło udać się blisko 20 tys. obywateli. Choć liczba ta nie uwzględnia pozostałych środków transportu, to i tak w skali ok. 2,5 milionowego kraju wydaje się znacząca. Armeńskim władzom trudno jest przekonać obywateli, by zostawali w kraju, w którym nie mają szczególnych perspektyw na przyszłość. Jednocześnie jest mało prawdopodobne, by państwo, z którego w ciągu ostatnich 25 lat wyjechał prawdopodobnie co trzeci obywatel mogło się normalnie rozwijać. Błędne koło armeńskiego kryzysu migracyjnego zamyka się i mimo działań podejmowanych przez władze w Erywaniu w celu przyciągnięcia uchodźców z Bliskiego Wschodu nie widać obecnie większych szans na poprawę sytuacji demograficznej w kraju. Czytaj więcej

UKŁAD NIE CAŁKIEM IDEALNY: POROZUMIENIE UE – TURCJA W SPRAWIE KRYZYSU UCHODŹCZEGO

MARTA MAKOWSKA

Minął zaledwie tydzień od podpisania porozumienia w sprawie kryzysu uchodźczego pomiędzy Unią Europejską a Turcją, a już pojawiły się pierwsze problemy. Urząd Wysokiego Przedstawiciela Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) oraz szereg organizacji pozarządowych (m.in. Amnesty International, amerykańska International Rescue Committee oraz Lekarze bez Granic) ograniczyły działalność na greckich wyspach na znak krytyki wobec nowo wprowadzonych procedur, które ich zdaniem naruszają podstawowe prawa uchodźców i zmieniają status ośrodków recepcyjnych w ośrodki detencyjne. Czy umowa z Turcją warta jest częściowej utraty reputacji? Czytaj więcej

„SUPER NIEDZIELA” W NIEMCZECH CZARNĄ NIEDZIELĄ DLA CDU?

JOANNA TOŁCZYK

Niedziela 13 marca 2016 roku upłynęła w Niemczech pod znakiem wyborów do trzech parlamentów krajowych w krajach związkowych: Nadrenii-Palatynacie, Saksonii-Anhalt i Badenii-Wirtembergii. Dlaczego były one aż tak istotne z perspektywy obserwatorów zagranicznych?

Po pierwsze – ze względu na statystyki: na ternach tych trzech landów (z 16) zamieszkuje aż 20% ludności Niemiec, a w niedzielnych wyborach miało prawo uczestniczyć 12,7 mln obywateli. Ciekawy jest też fakt, że podczas tych wyborów można porównać landy zachodnie ze wschodnim.

Po drugie – ze względu na możliwość prognozowania.  Nie da się uniknąć przypomnienia o tym, że za rok odbędą się wybory do parlamentu federalnego, a wyniki niedzielnych wyborów pokazują nastroje wyborców  w  bardzo nieodległej perspektywie. Czytaj więcej

KRYZYS MIGRACYJNY: JAKIE ROZWIĄZANIA DLA GRECJI?

ANNA BIERNACKA-RYGIEL

Ostatnie wydarzenia wskazują na polepszenie sytuacji w Grecji, która zmaga się z ogromnym napływem uchodźców z Bliskiego Wschodu. Zarówno wizyta szefa Rady Europejskiej Donalda Tuska w Atenach, a zwłaszcza jego zapowiedzi o pomocy humanitarnej dla tego kraju, jak również postanowienia Szczytu Unia Europejska – Turcja pokazują pozytywne zmiany w dyskursie pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej wobec Grecji.

Wizyta Donalda Tuska w Atenach

Podczas wizyty szefa Rady Europejskiej w Atenach Premier Tsipras podkreślił, że Grecja wzięła na siebie ciężar kryzysu migracyjnego nieproporcjonalnie większy do swoich możliwości. Z kolei Donald Tusk przyznał, że Grecja płaci wysoką cenę za problem, który nie ona stworzyła. Podkreślił, że priorytetem dla Unii Europejskiej jest ograniczenie liczby migrantów, którzy przybywają do tego kraju. Zarówno zdaniem Tuska, jak i Tsiprasa, potrzebny jest natychmiastowy i sprawiedliwy przydział uchodźców do państw unijnych, a także powrót migrantów ekonomicznych do krajów ich pochodzenia. Obaj politycy byli zgodni, co do tego, że Grecji jest potrzebna większa pomoc finansowa do zmagania się z kryzysem migracyjnym. Czytaj więcej